Luật Tố tụng dân sự là học phần bắt buộc trong chương trình đào tạo cử nhân Luật và Luật Kinh tế, trang bị cho sinh viên kiến thức về trình tự, thủ tục giải quyết vụ việc dân sự tại Tòa án, cũng như vai trò, quyền và nghĩa vụ của các chủ thể tham gia tố tụng. Bên cạnh kiến thức lý thuyết, học phần đòi hỏi sinh viên biết vận dụng pháp luật vào các tình huống thực tiễn. Nhằm tăng cường tính thực hành, buổi diễn án được tổ chức để sinh viên vận dụng kiến thức đã học, rèn luyện kỹ năng tố tụng và có cơ hội trải nghiệm thực tế quá trình giải quyết một vụ án dân sự. Đây cũng là hoạt động giúp sinh viên hiểu rõ hơn về trình tự phiên tòa và vai trò của các chủ thể trong tố tụng dân sự.

Hình ảnh sinh viên Khoa Luật đóng vai làm người tiến hành tố tụng dân sự tại buổi diễn án
Trước khi diễn án, sinh viên tiến hành nghiên cứu hồ sơ, xác định quan hệ pháp luật tranh chấp, các vấn đề cần giải quyết và những quy định pháp luật có liên quan. Các nhóm sinh viên chuẩn bị nội dung phù hợp với vai trò được phân công, đồng thời trao đổi để dự kiến các tình huống có thể phát sinh tại phiên tòa.
Trong quá trình diễn án, sinh viên thực hiện tương đối đầy đủ các trình tự cơ bản của một phiên tòa dân sự. Phiên tòa được bắt đầu bằng các thủ tục khai mạc và kiểm tra sự có mặt của những người tham gia tố tụng. Tiếp đó là phần hỏi, trình bày ý kiến của các đương sự, tranh luận và phát biểu quan điểm của đại diện Viện kiểm sát. Trên cơ sở những nội dung đã được trình bày, Hội đồng xét xử tiến hành nghị án và đưa ra phán quyết đối với vụ án.
Thông qua từng giai đoạn của phiên tòa, sinh viên có cơ hội vận dụng các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự vào một tình huống cụ thể. Những nội dung vốn có tính khái quát trên giảng đường như quyền và nghĩa vụ của đương sự, nguyên tắc tranh tụng, chứng minh và chứng cứ, trình tự hỏi, tranh luận tại phiên tòa hay vai trò của Hội đồng xét xử trở nên trực quan và dễ tiếp cận hơn.
Đặc biệt, hoạt động diễn án không chỉ dừng lại ở việc tái hiện một phiên tòa mà còn chú trọng khả năng xử lý tình huống của sinh viên. Trong quá trình thực hành, sinh viên phải chủ động lắng nghe, phản biện, đưa ra lập luận và ứng xử phù hợp với diễn biến của phiên tòa. Đây là những kỹ năng có ý nghĩa thiết thực đối với sinh viên Luật trong quá trình học tập cũng như khi tham gia hoạt động nghề nghiệp sau khi tốt nghiệp.

Buổi thực hành diễn án đã tạo ra một không gian học tập sinh động, giúp sinh viên phát huy tính chủ động và khả năng vận dụng kiến thức pháp luật. Thông qua hoạt động thực hành, sinh viên không chỉ củng cố kiến thức về Luật Tố tụng dân sự mà còn hiểu rõ hơn mối liên hệ giữa quy định pháp luật và thực tiễn giải quyết vụ án.
Một kết quả nổi bật là sinh viên bước đầu hình thành và nâng cao các kỹ năng nghề nghiệp cơ bản. Việc nghiên cứu hồ sơ giúp sinh viên rèn luyện khả năng đọc, phân tích và xác định các vấn đề pháp lý. Việc tham gia hỏi, tranh luận và trình bày quan điểm giúp sinh viên cải thiện kỹ năng lập luận, thuyết trình và phản biện. Đồng thời, quá trình phối hợp giữa các thành viên góp phần nâng cao kỹ năng làm việc nhóm và ý thức trách nhiệm.

Buổi thực hành cũng giúp sinh viên nhận thức rõ hơn về tính chặt chẽ của trình tự, thủ tục tố tụng dân sự. Mỗi hoạt động tại phiên tòa đều có cơ sở pháp lý và được thực hiện theo trình tự nhất định. Qua đó, sinh viên hiểu rằng việc giải quyết một vụ án dân sự không chỉ phụ thuộc vào nội dung quyền và nghĩa vụ của các bên mà còn phụ thuộc vào việc các chủ thể thực hiện đúng quy định về tố tụng.
Bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động diễn án còn giúp sinh viên nhận diện những điểm còn hạn chế của bản thân, chẳng hạn như khả năng xử lý tình huống chưa linh hoạt, kỹ năng trình bày chưa thực sự tự tin hoặc việc vận dụng quy định pháp luật vào tình huống cụ thể còn lúng túng. Đây là cơ sở để sinh viên tiếp tục hoàn thiện kiến thức và kỹ năng trong những học phần thực hành tiếp theo.


English